Gepubliceerd 23 Juli 2026

Wat is PTSS? Symptomen, oorzaken en behandeling

Leestijd: 6 minuten

Blijven ingrijpende gebeurtenissen je achtervolgen?

Na een schokkende gebeurtenis is het normaal om je een tijd angstig, verdrietig of gespannen te voelen. Veel mensen slapen slechter, schrikken sneller of denken regelmatig terug aan wat er is gebeurd. Meestal nemen deze klachten na verloop van tijd af.

Bij sommige mensen gebeurt dat niet. De herinnering blijft zich opdringen, alsof de gebeurtenis nog steeds plaatsvindt. Je lichaam blijft in een staat van paraatheid en je probeert alles te vermijden wat je aan de gebeurtenis doet denken. Wanneer deze klachten langer aanhouden en je dagelijks leven beïnvloeden, kan er sprake zijn van een posttraumatische stressstoornis (PTSS).

Gelukkig is PTSS goed behandelbaar. Met de juiste behandeling kunnen veel mensen hun traumatische ervaringen verwerken en weer meer rust ervaren.

Wat is PTSS?

PTSS is een psychische aandoening die kan ontstaan na een ingrijpende gebeurtenis. Denk bijvoorbeeld aan een verkeersongeval, geweld, een overval, seksueel misbruik, oorlog, een medische ingreep of het plotseling verliezen van een dierbare.

Ook mensen die langdurig zijn blootgesteld aan onveiligheid of mishandeling kunnen PTSS ontwikkelen.

Bij PTSS blijft het brein als het ware reageren alsof het gevaar nog steeds aanwezig is. Hierdoor blijf je alert en kunnen herinneringen zich ongewild blijven opdringen.

Hoe herken je PTSS?

Mensen met PTSS kunnen onder andere last hebben van:

  • herbelevingen of flashbacks;
  • nachtmerries;
  • snel schrikken;
  • voortdurend gespannen zijn;
  • situaties vermijden die herinneren aan de gebeurtenis;
  • moeite met concentreren;
  • slaapproblemen;
  • prikkelbaarheid;
  • schuld- of schaamtegevoelens;
  • emotionele gevoelloosheid.

Niet iedereen ervaart dezelfde klachten. Sommige mensen functioneren ogenschijnlijk goed, terwijl zij van binnen voortdurend alert zijn.

Wat is het verschil tussen trauma en PTSS?

De termen trauma en PTSS worden vaak door elkaar gebruikt, maar betekenen niet hetzelfde.

Een trauma is een ingrijpende ervaring die diepe indruk heeft gemaakt. Niet iedereen die een trauma meemaakt, ontwikkelt PTSS.

PTSS is een diagnose die wordt gesteld wanneer traumaklachten langdurig aanwezig blijven en het dagelijks functioneren beperken.

Met andere woorden: je kunt een trauma hebben zonder PTSS, maar PTSS ontstaat altijd na een traumatische ervaring.

Hoe ontstaat PTSS?

Na een traumatische gebeurtenis probeert het brein de ervaring te verwerken. Soms lukt dat onvoldoende.

Hierdoor blijft het alarmsysteem van het lichaam actief. Onschuldige situaties kunnen dan voelen alsof er opnieuw gevaar dreigt.

Een geur, geluid, bepaalde plek of zelfs een gedachte kan ervoor zorgen dat de herinnering plotseling weer heel levendig wordt.

Complex trauma

Niet alle trauma's ontstaan door één gebeurtenis.

Sommige mensen groeien op in een omgeving waarin zij langdurig te maken hebben met emotionele verwaarlozing, mishandeling, misbruik of voortdurende onveiligheid. Dit wordt ook wel complex trauma genoemd.

Naast de bekende PTSS-klachten kunnen hierbij ook problemen ontstaan met:

  • zelfvertrouwen;
  • emotieregulatie;
  • relaties;
  • vertrouwen;
  • identiteit.

Hierover lees je meer in onze blog Wat is complex trauma (C-PTSS)?

Hoe wordt PTSS behandeld?

PTSS behoort tot de psychische aandoeningen waarvoor effectieve behandelingen beschikbaar zijn.

Afhankelijk van jouw klachten kan de behandeling bestaan uit:

EMDR

EMDR helpt om de emotionele lading van traumatische herinneringen te verminderen, waardoor deze minder belastend worden.

Cognitieve gedragstherapie (CGT)

Met CGT onderzoek je gedachten en overtuigingen die na het trauma zijn ontstaan, zoals schuldgevoelens of het idee dat de wereld altijd onveilig is.

Imaginaire exposure

Bij imaginaire exposure wordt de traumatische herinnering stap voor stap opnieuw doorlopen in een veilige therapeutische omgeving, zodat de angst geleidelijk afneemt.

ACT

ACT helpt om anders om te gaan met moeilijke gedachten en gevoelens en opnieuw richting te geven aan een waardevol leven.

Waarom zoeken veel mensen pas laat hulp?

Veel mensen denken dat zij zich "eroverheen moeten zetten". Anderen praten liever niet over wat zij hebben meegemaakt uit schaamte, schuldgevoel of omdat emoties binnen hun gezin of cultuur weinig ruimte kregen.

Daardoor blijven klachten soms jarenlang bestaan.

Juist dan kan behandeling helpen om gebeurtenissen alsnog te verwerken en de impact op het dagelijks leven te verminderen.

Aandacht voor jouw persoonlijke achtergrond

Trauma wordt niet alleen beïnvloed door wat je hebt meegemaakt, maar ook door hoe daar binnen jouw omgeving mee is omgegaan.

Binnen Psychologenpraktijk Mental Fitness is er aandacht voor jouw persoonlijke achtergrond, cultuur, religie en levensverhaal. Deze factoren kunnen invloed hebben op hoe klachten worden ervaren en hoe iemand hulp zoekt.

Therapie is mogelijk in het Nederlands, Marokkaans-Arabisch (Darija), Frans en Engels.

Wanneer is het verstandig om hulp te zoeken?

Het is verstandig om hulp te zoeken wanneer:

  • klachten langer dan enkele weken aanhouden;
  • je situaties gaat vermijden;
  • je dagelijks functioneren wordt beïnvloed;
  • je voortdurend gespannen bent;
  • je merkt dat herinneringen je blijven achtervolgen.

Hoe eerder passende behandeling start, hoe groter de kans dat klachten verminderen.

Tot slot

PTSS kan een grote invloed hebben op je dagelijks leven, maar je hoeft er niet alleen mee te blijven rondlopen. Met een passende behandeling is het mogelijk om traumatische ervaringen te verwerken en stap voor stap weer meer rust, veiligheid en vertrouwen te ervaren.

Wil je meer weten over traumabehandeling? Bekijk dan ook onze pagina Traumabehandeling of neem gerust contact op voor meer informatie.

Over de auteur

Ik ben Nadia Elamrani, psycholoog en hoofdbehandelaar bij Psychologenpraktijk Mental Fitness in Amsterdam. Met meer dan 15 jaar ervaring begeleid ik mensen met onder andere angststoornissen, paniek, trauma, OCD, depressie en persoonlijkheidsproblematiek.

In mijn praktijk combineer ik evidence-based behandelmethoden, zoals cognitieve gedragstherapie (CGT), EMDR, ACT en schematherapie, met cultuursensitieve zorg. Ik besteed aandacht aan de invloed van cultuur, religie, migratieachtergrond en familie, zodat de behandeling aansluit bij wie jij bent. Ik geloof dat effectieve therapie begint met je gehoord, begrepen en veilig voelen. Daarom combineer ik wetenschappelijk onderbouwde behandelmethoden met een persoonlijke en cultuursensitieve benadering.

Ik bied therapie in het Nederlands, Engels, Frans en Marokkaans Darija, zowel in Amsterdam als online.