Gepubliceerd 20 Juli 2026

Waarom blijf ik een nare gebeurtenis steeds opnieuw beleven?

Leestijd: 5 minuten

Heb je het gevoel dat je iets hebt meegemaakt, maar dat het verleden je niet loslaat?

Misschien denk je regelmatig terug aan een gebeurtenis die je liever zou vergeten. Soms gebeurt dat uit het niets. Een bepaalde geur, een geluid of een plek kan ineens een golf van spanning oproepen. Het voelt alsof je weer even terug bent op dat moment, ook al weet je verstand dat het voorbij is.

Misschien schrik je sneller dan vroeger, slaap je onrustig of probeer je situaties te vermijden die je aan die gebeurtenis doen denken. Je vraagt je af waarom het maar niet lukt om het achter je te laten.

Veel mensen denken dat dit betekent dat ze zwak zijn of zich "eroverheen moeten zetten". Maar dat is niet hoe trauma werkt. Je brein probeert je juist te beschermen.

Waarom blijft mijn brein teruggaan naar die gebeurtenis?

Wanneer je iets ingrijpends meemaakt, reageert je lichaam automatisch met een stressreactie. Je hartslag gaat omhoog, je spieren spannen zich aan en je brein schakelt over op overleven.

Normaal gesproken wordt een herinnering na verloop van tijd opgeslagen als iets dat in het verleden is gebeurd. Bij een trauma verloopt dat proces anders. De herinnering blijft als het ware "openstaan". Daardoor kan je brein blijven reageren alsof het gevaar nog steeds aanwezig is.

Dat is ook de reden waarom een onverwachte trigger je ineens weer hetzelfde angstige gevoel kan geven als toen.

Herinneren is iets anders dan herbeleven

Iedereen denkt weleens terug aan een vervelende gebeurtenis. Bij traumaklachten voelt het anders.

Je herinnert je de gebeurtenis niet alleen, maar je beleeft hem soms opnieuw. Dat noemen we een herbeleving of flashback.

Tijdens zo'n moment kun je bijvoorbeeld:

• plotseling veel spanning voelen;
• het gevoel hebben dat de gebeurtenis opnieuw gebeurt;
• sneller gaan ademen;
• gaan zweten of trillen;
• schrikken van onverwachte geluiden;
• de controle even kwijt lijken te zijn.

Dat kan beangstigend zijn, maar het betekent niet dat je gek wordt. Het is een bekende reactie van een brein dat een ingrijpende ervaring nog niet volledig heeft verwerkt.

Waarom reageer ik zo heftig op kleine dingen?

Na een trauma blijft het alarmsysteem van je lichaam vaak gevoeliger afgesteld.

Daardoor kunnen situaties die voor anderen onschuldig lijken, voor jou juist veel spanning oproepen. Een harde deur, iemand die zijn stem verheft of zelfs een bepaalde geur kan onbewust herinneringen activeren.

Je lichaam reageert dan alsof er opnieuw gevaar dreigt, terwijl je verstand weet dat je veilig bent.

Dat verschil tussen wat je denkt en wat je voelt kan erg verwarrend zijn.

Trauma is niet altijd één grote gebeurtenis

Veel mensen denken bij trauma aan oorlog, geweld of een ernstig ongeluk. Dat kan inderdaad een trauma veroorzaken.

Maar ook langdurige ervaringen kunnen diepe sporen achterlaten. Denk aan opgroeien in een onveilige thuissituatie, emotionele verwaarlozing, pesten, mishandeling of jarenlang het gevoel hebben gehad dat je niet jezelf kon zijn.

Soms ontdek je pas op volwassen leeftijd hoeveel invloed deze ervaringen nog steeds hebben.

De invloed van opvoeding, cultuur en omgeving

Niet iedereen heeft geleerd om over moeilijke ervaringen te praten.

Binnen sommige gezinnen of culturen ligt de nadruk op sterk zijn, doorgaan of problemen binnenshuis houden. Daardoor leren veel mensen hun gevoelens weg te stoppen of zichzelf te vertellen dat ze zich niet moeten aanstellen.

Dat kan ervoor zorgen dat traumaklachten jarenlang onopgemerkt blijven.

Juist daarom is het belangrijk dat er tijdens de behandeling ruimte is voor jouw persoonlijke verhaal. Niet alleen voor wat je hebt meegemaakt, maar ook voor de context waarin je bent opgegroeid.

Kun je hiervan herstellen?

Ja.

Traumatische herinneringen verdwijnen meestal niet helemaal, maar de emotionele lading ervan kan wel sterk afnemen.

Met behandelingen zoals EMDR, cognitieve gedragstherapie (CGT) en imaginaire exposure leren veel mensen hun ervaringen stap voor stap te verwerken. Daardoor nemen herbelevingen, spanning en vermijding vaak af en ontstaat er weer meer rust.

Wanneer is het verstandig om hulp te zoeken?

Blijven herinneringen je dagelijks leven beïnvloeden? Vermijd je steeds meer situaties of merk je dat je voortdurend gespannen bent?

Dan kan het helpend zijn om hierover met een psycholoog te praten. Je hoeft niet te wachten tot de klachten erger worden.

Tot slot

Het is begrijpelijk dat je wilt dat het verleden eindelijk achter je ligt. Toch lukt dat niet door jezelf te dwingen om er niet meer aan te denken. Vaak heeft je brein juist hulp nodig om de gebeurtenis alsnog op een gezonde manier te verwerken.

Blijf je last houden van herinneringen die steeds terugkomen? Dan kan behandeling helpen om de impact van het verleden te verminderen en weer met meer rust naar de toekomst te kijken.

Over de auteur

Ik ben Nadia Elamrani, psycholoog en hoofdbehandelaar bij Psychologenpraktijk Mental Fitness in Amsterdam. Met meer dan 15 jaar ervaring begeleid ik mensen met onder andere angststoornissen, paniek, trauma, OCD, depressie en persoonlijkheidsproblematiek.

In mijn praktijk combineer ik evidence-based behandelmethoden, zoals cognitieve gedragstherapie (CGT), EMDR, ACT en schematherapie, met cultuursensitieve zorg. Ik besteed aandacht aan de invloed van cultuur, religie, migratieachtergrond en familie, zodat de behandeling aansluit bij wie jij bent. Ik geloof dat effectieve therapie begint met je gehoord, begrepen en veilig voelen. Daarom combineer ik wetenschappelijk onderbouwde behandelmethoden met een persoonlijke en cultuursensitieve benadering.

Ik bied therapie in het Nederlands, Engels, Frans en Marokkaans Darija, zowel in Amsterdam als online.