Gepubliceerd 2 Juli 2026

Hoe herken je een paniekaanval?

Leestijd 4 min.

Een paniekaanval kan ontzettend beangstigend zijn. Veel mensen denken op dat moment dat ze een hartaanval krijgen, flauwvallen of de controle verliezen. De lichamelijke klachten kunnen zo heftig zijn dat ze direct medische hulp zoeken.

Gelukkig is een paniekaanval op zichzelf niet gevaarlijk, ook al voelt dat op het moment zelf wel zo. Door te begrijpen wat er gebeurt in je lichaam, wordt het vaak makkelijker om de angst te verminderen.

Wat is een paniekaanval?

Een paniekaanval is een plotselinge golf van intense angst die meestal binnen enkele minuten haar hoogtepunt bereikt. Tijdens een paniekaanval maakt je lichaam adrenaline aan, alsof er direct gevaar dreigt. Dat is een normale reactie van je zenuwstelsel, maar bij een paniekaanval is er vaak geen werkelijk gevaar aanwezig.

Veelvoorkomende symptomen

Tijdens een paniekaanval kun je onder andere last hebben van:

  • Hartkloppingen
  • Drukkend gevoel op de borst
  • Kortademigheid
  • Duizeligheid
  • Trillen
  • Zweten
  • Misselijkheid
  • Tintelingen in handen of voeten
  • Het gevoel flauw te vallen
  • Het gevoel de controle te verliezen
  • Angst om dood te gaan

Niet iedereen ervaart dezelfde klachten. Sommige mensen hebben vooral lichamelijke klachten, terwijl anderen juist veel angstige gedachten ervaren.

Is een paniekaanval hetzelfde als een hartaanval?

Nee.

Een paniekaanval en een hartaanval kunnen op elkaar lijken, maar zijn niet hetzelfde.

Bij een paniekaanval nemen de klachten vaak binnen ongeveer tien minuten sterk toe en nemen ze daarna geleidelijk weer af. Bij een hartaanval blijven de klachten meestal aanwezig of worden ze erger.

Twijfel je of je klachten door je hart worden veroorzaakt, neem dan altijd contact op met een arts. Het is belangrijk om lichamelijke oorzaken uit te sluiten.

Waarom krijg je een paniekaanval?

Een paniekaanval ontstaat vaak door een combinatie van factoren, zoals:

  • langdurige stress;
  • angstige gedachten;
  • overbelasting;
  • eerdere ingrijpende gebeurtenissen;
  • een verhoogde gevoeligheid voor lichamelijke signalen.

Soms lijkt een paniekaanval "uit het niets" te komen. Toch is er vaak al langere tijd spanning opgebouwd.

Wat kun je doen tijdens een paniekaanval?

1. Herinner jezelf eraan dat een paniekaanval voorbijgaat

Hoe heftig het ook voelt, een paniekaanval is tijdelijk.

2. Blijf rustig ademhalen

Probeer langzaam in en uit te ademen zonder geforceerd diep adem te halen.

3. Vecht niet tegen de angst

Hoe meer je probeert de paniek weg te drukken, hoe sterker deze vaak wordt. Probeer de gevoelens op te merken zonder ertegen te vechten.

4. Richt je aandacht op je omgeving

Kijk om je heen en benoem bijvoorbeeld:

  • vijf dingen die je ziet;
  • vier dingen die je voelt;
  • drie dingen die je hoort.

Hiermee verleg je de aandacht van de paniek naar het hier en nu.

Wanneer is professionele hulp verstandig?

Wanneer je paniekaanvallen regelmatig terugkomen of je situaties gaat vermijden uit angst voor een nieuwe aanval, is het verstandig om hulp te zoeken.

Een paniekstoornis is goed te behandelen. Behandelingen zoals cognitieve gedragstherapie (CGT), Acceptance and Commitment Therapy (ACT) en soms EMDR (bij een traumatische oorsprong) kunnen helpen om de angst te verminderen en weer vertrouwen te krijgen in je lichaam.

Tot slot

Een paniekaanval voelt vaak alsof er iets ernstigs gebeurt, maar meestal is het een intense angstreactie van het lichaam. Met de juiste behandeling leren veel mensen hun paniekaanvallen begrijpen, verminderen en uiteindelijk weer de regie over hun leven terug te krijgen.

Over de auteur

Ik ben Nadia Elamrani, psycholoog en hoofdbehandelaar bij Psychologenpraktijk Mental Fitness in Amsterdam. Met meer dan 15 jaar ervaring begeleid ik mensen met onder andere angststoornissen, paniek, trauma, OCD, depressie en persoonlijkheidsproblematiek.

In mijn praktijk combineer ik evidence-based behandelmethoden, zoals cognitieve gedragstherapie (CGT), EMDR, ACT en schematherapie, met cultuursensitieve zorg. Ik besteed aandacht aan de invloed van cultuur, religie, migratieachtergrond en familie, zodat de behandeling aansluit bij wie jij bent. Ik geloof dat effectieve therapie begint met je gehoord, begrepen en veilig voelen. Daarom combineer ik wetenschappelijk onderbouwde behandelmethoden met een persoonlijke en cultuursensitieve benadering.

Ik bied therapie in het Nederlands, Engels, Frans en Darija, zowel in Amsterdam als online.